25 Ocak 2007 Perşembe | Levent OZLER

Leonardo Da Vinci 555 Yaşında Sanal Müze'de

Cecilia Gallerani Portresi (Erminli Kadın), 1490 dolayları,
Ahşap üzerine yağlıboya, 54.8 x 40.3 cm., Czartorychi Muzeum, Cracow

Eczacıbaşı Sanal Müzesi, 26 Ocak'tan itibaren, doğumunun 555. yılında çok yönlü "Rönesans İnsanı" Leonardo da Vinci'yi ressamlığına ve portrelerine odaklı bir sergi ile anıyor. Küratörlüğünü Haşim Nur Gürel ve İdil Ergün'ün üstlendiği 75 dijital imgeden oluşan sergiye, Haşim Nur Gürel ve Burcu Pelvanoğlu'nun metinleri eşlik ediyor.

Başta resim olmak üzere mimarlık, mühendislik, müzik, anatomi, heykel ve geometri gibi bir çok alana dehasını cömertçe paylaştırmış olan İtalyan Rönesans sanatçısı Leonardo da Vinci'nin çağdaşı insanları gözlemlediği ve belgelediği resimlerini bir araya getiren bu sergiyi http://www.sanalmuze.org internet adresinde gezebilirsiniz.

Lisa del Giocondo'nun Portresi (Mona Lisa) (Detay), 1503-1506,
Ahşap üzerine Yağlıboya, 77 x 53 cm., Musée du Louvre, Paris

Haşim Nur Gürel, sergi metninde da Vinci'yi şu sözlerle anlatıyor: "Leonardo'nun düşüncesine göre tüm insan uzuvlarının duygulara ilişkin işlevleri vardır; örneğin göz yaşları tüm duyguların merkezi olan kalpten kaynaklanırlar. Bu fikir yürütme doğrultusunda da Vinci'nin insan çizimlerinde de gözlemlediği insanların yüzlerini onlara yönelik yargıları ve onlara biçtiği rollere göre ifadelere büründürdüğü söylenebilir. Onun çağdaşları Rönesans dönemi insanları portre galerisinin grotesk ve karikatürize imgeler ile dikkat çekmesinin ana nedeni de bu olmalıdır. Ressam belirli duygusal anlarını işlediği Hristiyan mitolojisi konusundaki araştırmaları ile de geliştirdiği beceri ile çok da sempatik gözlerle bakmadığı kişileri çirkinleştirir, ilgi duyduğu ve farklı duygular beslediği kişileri de -örneğin genellikle portresini yaptığı soylu kadınları- da gizemli ve duyarlı kılabilmek için tüm becerisini seferber eder. Bu tarz yapıtlarının önde geleni hiç kuşkusuz ölümüne dek yanından ayırmadığı, her gittiği yere beraberinde taşıdığı ve ölümünden günümüze de büyük ölçüde onun ile tanındığı, özdeşleştirildiği "Mona Lisa" portresidir."

Leonardo orijinalinden Francesco Melzi kopyası, Grotesk Yaşlı Kadın Portresi, 1490/91 (?) dolayları,
Kağıt üzerine Kırmızı Tebeşir, 172 x 143 mm., Royal Library, Windsor Kalesi

Pelvanoğlu ise metninde Leonardo'nun farklı ilgi alanlarını ve çalışmalarını da dile getiriyor: "Leonardo'nun amacı, resim bilimi üzerine bir kitap yazmaktır. Alberti'nin ve Piero della Francesca'nın kitapları derinlik çizimleri ve oranlar konusunu ele alan ilk yapıtlardır ancak Leonardo'nun isteği bunları bir adım daha ileri götürmektir. 1490-95 yılları arasında resim, mimarlık, mekanik, anatomi, jeofizik, botanik, hidrolik ve havacılık konuları üzerinde araştırmalar yapan Leonardo, gözlemleriyle elde ettiği sonuçlarla kitaplardan öğrendiklerini birleştirmiş ve bunları çizimlerle de desteklemiştir. Leonardo'nun resim, heykel ve mimarlık dışında mekanik, jeofizik, botanik, hidrolik ve havacılık gibi konularla ilgilenmesi, sanatsal olmaktan ziyade Rönesans'ın l'uomo universale [evrensel insan] tipiyle örtüşen bilimsel bir merakın ürünüdür."

http://www.sanalmuze.org/