6 Ocak 2006 Cuma | gulsensizyek
FIDIUS: Adil Tasarım Yarışmaları İçin Mücadele
Çeşitli disiplinlerden tasarımcılar, yaratıcı çalışmalarını telif hakkı kullanıcılarının sömürebilecekleri birer fikir kaynağı olarak görmeleri durumlarıyla giderek daha fazla karşılaşıyorlar.
Tasarım yarışmaları, düzenleyen kurumların mümkün olan en ucuz biçimde en geniş ölçüde yarar sağlayabilecekleri platformlar haline geldikçe daha da popüler bir hal aldı.
Ne var ki yarışmaların koşulları sıklıkla sadece organizatörün çıkarlarını gözetecek şekilde belirleniyor. Hatta kimi zaman bu koşulların detayları açıkça ortaya bile konmuyor.
Genel ekonomik şartların zorluğuna bağlı olarak tasarımcılar sıkça kendilerini açık açık sömüren bu şartları bile bile kabul etme noktasına geliyorlar.
Avukatlar, bu tür tasarım yarışması davalarıyla giderek daha fazla karşılaşmaya başladı.
Şaşırtıcı olan, uzun geçmişe sahip tanınmış şirketlerin bile tasarımcıların sunumlarını bir çeşit self-servis ürünü gözüyle değerlendirmeleri: sadece küçük bir meblağ ödenerek teslim edilen tasarımlar önce sözde beğenilmiyor ve kullanılmıyor.
Ne var ki tasarımcılar bir süre sonra çalışmalarının, üzerlerinde bazı küçük modifikasyonlar yapılarak kullanıldığını farkediyorlar.
Fakat artık birkaç avukat ve tasarımcı, bu sömürüye bir nokta koymaya karar verdi.
Şu an kurulma aşamasında olan FIDIUS organizasyonunun amacı, ileride düzenlenecek yarışmalar için adil koşullar hazırlamak ve yarışmaların bu kurallara sıkı sıkıya ve tutarlı biçimde bağlı kalmalarını sağlamak.
Tartışmaları mahkemeler dışında çözüme kavuşturmak ve konuyla ilgili gizlilik sözü vermek çözüm değil.
Birçok mağdur bu konuda hak iddia etme gücünü bile kendinde bulamamış ve çoğu kez bu durumun sebebi de finansal bir felaketten korkmaları.
Bu yüzden, rapor edilmemiş vakaların sayısı oldukça yüksek ve bu yanlış tutumu değiştirebilecek kalıcı bir çözüm ancak halkı geniş ölçüde bilgilendirmekle sağlanabilir. FIDIUS'un başarmak için yola çıktığı amaç da tam olarak bu.
"Fidius" adı sembolik bir anlam taşıyor. Fidius, gerçekleri ve yeminleri gözeten, dürüstlüğü ödüllendirip sahtekarlığı cezalandıran ve anlaşmaların bekçisi olan Roma Tanrısı'nın adı.
FIDIUS sadece bir isim değil, aynı zamanda kurumun programı da.
FIDIUS, her yıl Ürün Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Fotografik Tasarım ve İletişim Tasarımı
disiplinlerinde düzenlenecek yarışmalardan birine "pozitif ödül", birine de "negatif ödül" verecek.
Bu ödüller her kategori için bir avukat-danışman ve en az bir tasarımcıdan oluşan bireysel jüriler tarafından seçilen yarışmalara verilecek.
FIDIUS jüri üyesi Sabina Zentek, "Yaratıcılarla telif hakkı kullanıcıları arasında bir adilane bir düzen sağlamak zorundayız.
FIDIUS'un kurulmasından bir süre önce tasarımcıların kendilerini üreticilerin baskısı altında bıraktıklarını ve bu self-servis istismarına karşı yaratıcı çalışmalarını savunmak konusunda cesur davranmadıklarını görmekten bıkmıştım.
İyi tasarım hafife alınacak birşey değildir ve bu konu tasarım hırsızları tarafından rekabet açısından dezavantajlı durumuna düşürülen güvenilir telif hakkı kullanıcılarının da ilgi alanına girmelidir," diyor.
FIDIUS, etkinliklerine 2006 yılında başlayacak. 30 Temmuz 2006 tarihine kadar tasarımcılar, kuruma adil olmayan ve/veya kısmen adil olan tasarım yarışmalarından örnekler sunabilirler. Tasarımcıların, gönderecekleri örneklerin, ilgili yarışmaların katılım çağrısı dökümanlarını da kapsadığından emin olmaları isteniyor.
Belirli bir göreve yönelik doğru tasarımcıyı aradığını iddia eden sözleşme ödüllü yarışmalar da dikkate alınacak.
İlk FIDIUS ödülleri için, 2000-2005 yılları arasında düzenlenen yarışmalar aday gösterilebilecek.
NOT: FIDIUS ile ilgili olarak sabine.zentek  t-online.de adresinden Ingilizce/Almanca irtibata gecebilirsiniz.
FIDIUS : Fighting for Fair Design Competitions: http://www.dexigner.com/forum/index.php?showtopic=4192
|
